ออกซิเจน

ชาวกรีกโบราณมีความเชื่อว่า โลกของเราประกอบด้วยสสารเพียง 4 ชนิดเท่านั้น คือ ดิน อากาศ ไฟ และน้ำ โดยที่มี “อากาศ” เป็นธาตุเบื้องต้น และเป็นสสารเพียงหนึ่งเดียวที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรพสิ่งขึ้นในโลกใบนี้ และ เลโอนาร์โด ดา วินชี Leonardo da Vinci : ค.ศ.1452-1519) เป็นคนแรกในยุคนั้น ที่เสนอว่า “ธาตุอากาศ” อาจประกอบไปด้วยก๊าซ 2 ชนิดที่แตกต่างกัน มันเป็นปริศนาเรื่อยมา จนกระทั่งเกิดการค้นพบอันยิ่งใหญ่ เรื่องแรกของเรา …

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 นักบวชและนักวิทยาศาสตร์สมัครเล่น โจเซฟ พริสต์ลีย์ Joseph Priestley : ค.ศ.1733-1803) ได้ทำการทดลองติดต่อกันหลายครั้ง เพื่อค้นหาอากาศชนิดใหม่ ซึ่งปัจจุบันเราเรียกกันว่า “ก๊าซ (gas)

?พริสต์ลีย์เป็นผู้ที่รอบรู้ในทุกๆ เรื่อง เขาเขียนเรื่องประวัติศาสตร์ ศาสนา และวิทยาศาสตร์ นอกจากนั้น ยังทำการทดลองที่สำคัญๆ เช่น “ปรอท” (mercury) สสารแปลกประหลาดที่ในเวลาเดียวกันสามารถเป็นได้ทั้งของเหลวและโลหะ การที่เป็นโลหะเหลว ทำให้เป็นที่สงสัยว่ามันคืออะไร พริสต์ลีย์สนใจปรอทมาก จึงสนใจศึกษาอย่างจริงจังเกี่ยวกับเทคโนโลยีที่เกี่ยวกับก๊าซ

?

จากการทดลองและข้อสังเกตของพริสต์ลีย์ถึงความแตกต่างของก๊าซในอากาศในครั้งนั้น เราจึงมีเทคโนโลยีที่ใช้เก็บก๊าซในรูปของของเหลวในปัจจุบัน

เราสามารถมองเห็นก๊าซ สามารถมองเห็นสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับก๊าซ โดยสิ่งที่พริสต์ลีย์ทำก็คือ เขาใช้ “แก้วรวมแสง” หรือ “เลนส์” นั่นเอง ซึ่งเลนส์จะรวมความร้อน เขาโฟกัสแสงบนผงสีส้ม ซึ่งเป็นออกไซด์ของสารประกอบ ทำให้มันร้อน แล้วมันก็จะเปลี่ยนไปเป็นปรอทโลหะ และมีก๊าซระเหยออกมา แต่พริสต์ลีย์ไม่รู้จริงๆ ว่า สิ่งที่เขาค้นพบนั้นมันคืออะไร ??

ต่อมาในปี 1774 เขาค้นพบคำตอบนั้น และเดินทางไปที่ปารีส เล่าเรื่องราวให้ อองตวน ลอเรนต์ เดอ ลาวัวซิเอ (Antoine-Laurent da Lavoisier : ค.ศ.1743-1794) ซึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์อีกคนฟัง

ในขณะที่ลาวัวซิเอกำลังยุ่งอยู่กับก๊าซต่างๆ พอได้ยินการค้นพบของพริสต์ลีย์ เขาก็สนใจเรื่องก๊าซชนิดใหม่นี้อย่างมาก จึงตัดสินใจทำการทดลองซ้ำอีกครั้งหนึ่ง ด้วยเครื่องมือการทดลองที่ดี ทันสมัย และเป็นนักทดลองที่มีความละเอียดพิถีพิถันมาก เขาชั่งน้ำหนักทุกอย่างเอาไว้ จึงรู้ว่ามีบางอย่างระเหยออกมา ลาวัวซิเอได้เรียกสิ่งนี้ว่า “ออกซิเจน” (oxygen) และเขาก็เรียบเรียงรายละเอียดทางเคมีทั้งหมดขึ้นใหม่ และตั้งชื่อให้ธาตุต่างๆ ซึ่งเรายังคงใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน เช่น ออกซิเจน ไฮโดรเจน ซัลเฟอร์

อาจกล่าวได้ว่า พริสต์ลีย์เป็นผู้ค้นพบออกซิเจน แต่ลาวัวซิเอเป็นผู้บัญญัติมันขึ้นมา ฉะนั้น ในการทดลองเรื่องก๊าซของพริสต์ลีย์ ที่ทำให้ค้นพบออกซิเจน กับระบบบัญญัติชื่อเรียกที่ลาวัวซิเอสร้างขึ้น เราจะมองเห็นภาพรวมทั้งหมดของผลงานทางวิชาการที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 19 และเมื่อถึงศตวรรษที่ 20 เราก็มีการบุกเบิกใหม่ๆ ทางอุตสาหกรรม เรามีเภสัชกรรม เทคโนโลยีชีวภาพ พลาสติก โทรศัพท์มือถือ และทั้งหมดนี้ก็เริ่มต้นมาจากการค้นพบออกซิเจนนั่นเอง …

Tags: พลังงาน, วิทยาศาสตร์, สิ่งแวดล้อม, เรียนรู้

You can leave a response, or trackback from your own site.