ดร.สรวงธร นาวาผล ผู้อำนวยการกลุ่ม wearehappy และผู้ร่วมพัฒนาแนวคิดนิเวศสื่อสุขภาวะ ให้ข้อเสนอแนะต่อครอบครัวที่ต้องการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย ดังนี้
“เด็กปฐมวัยไม่ได้ต้องการสื่อที่ดีที่สุด แต่ต้องการ ผู้ใหญ่ที่อยู่กับเขาอย่างมีคุณภาพ โทรศัพท์ไม่ใช่ศัตรู แต่หน้าจอไม่ควรเข้ามาแทนที่ความสัมพันธ์ แนวทางง่ายๆ ที่ทุกครอบครัวสามารถนำไปปรับใช้ได้
1. เปลี่ยนบทบาทจาก ‘ผู้ห้าม’ เป็น ‘ผู้อยู่ด้วย’ แทนการห้ามเด็กใช้หน้าจอโดยเด็ดขาด ควรสร้างกิจกรรมทางเลือก เช่น การเล่นของเล่นทำมือ อ่านนิทาน หรือทำงานบ้านเล็กๆ ร่วมกัน เพื่อให้เด็กค่อยๆ ลดการพึ่งพาหน้าจออย่างเป็นธรรมชาติ
2. ใช้สื่อไม่สำเร็จรูป เปิดพื้นที่จินตนาการ ของเล่นหรือสื่อปลายเปิดที่ไม่กำหนดคำตอบตายตัว จะช่วยให้เด็กคิดเอง เล่นเอง และสร้างความหมายของการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งส่งผลต่อสมาธิและความคิดสร้างสรรค์ในระยะยาว
3. พื้นที่เล็กๆ แต่สม่ำเสมอ สำคัญกว่าความสมบูรณ์แบบ ไม่จำเป็นต้องมีห้องเรียนหรืออุปกรณ์ราคาแพง เพียงจัดมุมหนึ่งในบ้านให้เป็นพื้นที่เล่นหรืออ่านหนังสือ และมีเวลาให้ลูกอย่างสม่ำเสมอ ก็เพียงพอในการสร้างนิเวศการเรียนรู้ที่ดี
4. ผู้ใหญ่คือสื่อที่ทรงพลังที่สุด เด็กเรียนรู้จากสิ่งที่เห็นมากกว่าสิ่งที่ถูกสอน หากผู้ปกครองวางโทรศัพท์ พูดคุย เล่น และฟังเด็กอย่างตั้งใจ เด็กจะซึมซับรูปแบบการเรียนรู้และการสื่อสารที่ดีโดยอัตโนมัติ
5. สร้างกติกาครอบครัว เพื่อความยั่งยืน การตกลงร่วมกันในครอบครัว เช่น ไม่ใช้โทรศัพท์ต่อหน้าเด็ก หรือมีช่วงเวลาเล่นร่วมกันทุกวัน จะช่วยให้การดูแลเด็กเป็นความรับผิดชอบร่วม ไม่ตกอยู่ที่ใครคนหนึ่ง ![]()
